16 MART DÜNYA SOSYAL HİZMET GÜNÜ VE ”UBUNTU” TEMASI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ 4.SINIF ÖĞRENCİLERİ HANDE ZEYNEP ESER – SÜMEYYE YALÇIN

Sosyal Hizmet, tarih süresince çoğunlukla karşımıza çıksa da, 20. Yüzyılda Avrupa’da doğmuş bir bilim dalıdır. Sosyal hizmet aynı zamanda endüstriyel kapitalizmin şekillendirmeye ve çoğunlukla etkilemeye çalıştığı bir disiplin olarak ortaya çıkmaktadır. Sadece özünde insanlara yardım etme konusunda meydana getirilen tüm araştırmaların ilmi bir bakış açısı kazanıldığı görüşüyle tutarlıdır ve bu haliyle toplumsal bilimler tarafından teorik olarak da desteklenen bir bilim dalı haline gelmiştir (Şeker, 2012).


Sosyal hizmet mesleği, sosyal hizmetin tarihine bakıldığında sadece bir ‘yardım’ mesleği olarak ortaya çıkmış olsa da sosyal hizmetin, onu diğer yardım mesleklerinden ayıran pek çok farklı tarafı da bulunmaktadır (Çoban İçağasıoğlu, 2018). Sosyal Hizmet, yardım temelli bir meslek olmasına ek olarak aynı zamanda da insan hakları temelli bir meslektir (Zengin ve Altındağ, 2016). Dolayısıyla sosyal politika, sosyal adalet, hak savunuculuğu kavramlarıyla yakından ilişkili olan sosyal hizmet, sadece birey düzeyinde değil aile, toplum ve uluslararası düzeyde, bütüncül bir bakış açısı yaklaşımına sahip olarak faaliyet göstermektedir.

Her meslek gibi sosyal hizmet mesleğinin de ortaya çıkışından bu yana uygulamadaki işlevi ve işleyişiyle beraber tanımı da oldukça gelişmiş ve evrilmiştir. Günümüzde ise sosyal hizmet, bireyselden küresele farklı sebepler dolayısıyla bir takım maddi, manevi yetersizlikler yaşıyor olan veya temel haklarından mahrum kalıyor olan kişilerin, temel haklarına ulaşabilmesi, yetersizliklerinin giderilebilmesi, yaşam kalitesinin yükseltilebilmesi ve güçlendirilebilmesi amacı taşıyarak bu yolda kişiye ‘yardım eden’ konumundan ziyade ‘rehberlik eden’ konumuna sahip bir meslek olarak tanımlanabilmektedir.


Sosyal hizmetin 2014’te IFSW Genel Kurulu ve IASSW Genel Kurulu tarafından onaylanan küresel tanımına göz atacak olursak, “Sosyal hizmet, uygulamaya dayalı bir meslek ve sosyal değişimi ve gelişimi, sosyal uyumu ve insanların güçlenmesini ve özgürleşmesini destekleyen bir akademik disiplindir. Sosyal adalet ilkeleri, insan hakları, toplu sorumluluk ve çeşitliliklere saygı, sosyal hizmetin merkezinde yer alır. Sosyal hizmet, sosyal bilimler, beşeri bilimler ve yerel bilgi teorilerinin temelini oluşturan sosyal hizmet, yaşam zorluklarını ele almak ve refahı artırmak için insanları ve yapıları birleştirir” olarak tanımlanmaktadır.


Sosyal hizmetin ortaya çıkış sürecine Türkiye perspektifinden bakacak olursak, Ülkemizde Sosyal Hizmet Bölümünün temeli 1960’ların başlangıcında atılarak, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı 1959 yılında kurulmuş olan Sosyal Hizmetler Enstitü’sü bünyesinde 1961 yılında Sosyal Hizmetler Akademisi kurulmuştur. İlerleyen süreçte ise 1967 yılınca Hacettepe Üniversitesinde sosyal hizmet eğitimine başlanmıştır (Kongar, 1978; Aktaran: Taşğın Şimşek ve Özel, 2011).
Günümüzde sosyal hizmet mesleğinin Türkiye’deki tanınırlığı giderek artıyor olsa da hala mesleğin tanımı, kapsamı ve uygulamaya geçmesi noktasında hem devlet tarafında hem de toplum tarafında bir takım eksiklikler olduğu görülmektedir. Örneğin, sosyal hizmetin en önemli çalışma alanlarından biri olan okul sosyal hizmetinin uygulamaya geçmiyor olması, bu alanda sosyal hizmet uzmanlarının istihdamının sağlanamıyor olması ve genel olarak sosyal hizmetin çalışma alanlarının her birinde yeterli sosyal hizmet uzmanının bulunmuyor olması devlet politikalarının sosyal hizmet konusundaki eksikliklerine verilebilecek örneklerden bir kaçı olarak göze çarpmaktadır. Buna ek olarak sosyal hizmet mesleğinin kapsamı ve tanımıyla alakalı toplum tarafında da konuyla ilgili bilgi ve bilinç eksikliği yaşandığı görülmektedir.


Tarihi süreçte, sosyal hizmet mesleğinin, topluma sunduğu katkıları uluslarası düzeyde bir etkileşim sağlayarak ortaya koyma ve bu alan için küresel anlamda farkındalık oluşturma amacı taşıması sebebiyle bu amaç doğrultusunda tüm dünyayı kapsayacak bir güne ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaç sonucunda Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Birliği (IFSW) aracılığıyla her Mart ayının üçüncü haftası, Salı günü Dünya Sosyal Hizmet günü kutlanmaya başlanmıştır (Çoban İçağasıoğlu, 2018). Bu önemli gün, bu yıl 16 Mart Salı gününe denk gelmektedir. Dünya Sosyal Hizmet Günü, toplumsal hizmetin başarılarını vurgulamak, sosyal hizmetin gelecekte görünürlüğünü artırmak, sosyal adalet ve insan haklarını savunmak gibi amaçlar taşıyan bir gün olarak kutlanmaktadır. Bu kutlama sosyal hizmet takviminin zirvesi haline gelmiş ve dünyanın her yerinden sosyal hizmet uzmanları, mesleğin bireylere, ailelere ve topluluklara olan katkılarını kutlamakta, desteklemektedir.

“Ubuntu” Temasıyla Dünya Sosyal Hizmet Günü:

Sosyal hizmet uzmanlarının dünya genelinde bir araya gelerek kutladıkları Dünya Sosyal Hizmet Günü’nün bu yılki teması Ubuntu: “Ben Biz Olduğumuz İçin Benim.” Aynı zamanda 2020-2030 Küresel Sosyal Hizmet ve Sosyal Kalkınma Gündemi’nin ilk teması olan Ubuntu, topluluğu temel taşı olarak alan Afrika kültürüne, yaşamına ait bir felsefedir. Bu felsefe, insanın toplum içinde, diğer insanlarla birlikte insan olduğu fikrine dayanmaktadır.
Dolayısıyla Ubuntu felsefesi toplumsal dayanışma, bireylerarası ilişkiler, birlik ve beraberlik kavramlarıyla beraber her bireyin saygıyı hak ettiğini, kültürel ortamıyla beraber bir topluluk içinde var olduğunu ve şekillendiğini vurgulayan hümanistik bir felsefe olarak karşımıza çıkmaktadır (Lutz, 2009). Empati, insan dayanışması, insani değerler gibi kavramları içeren ubuntu felsefesinin, sosyal hizmetin toplum içinde birey ve insana insan olduğu için saygı duyulması gerektiği yaklaşımlarıyla oldukça örtüştüğü görülmektedir. Zimbabwe’deki Sosyal Hizmet Uzmanları Konseyi, sosyal hizmet uzmanlarından Afrika kültüründe önemli bir yeri olan ubuntuyu, tanımalarını ve tanıtmalarını beklemektedir (Mugumbate ve Nyanguru, 2013).

Kaynakça
Çoban, A. İ. (2018 ). Sosyal Hizmet Uzmanları Seslerini Duyuruyor: Dünya Sosyal Hizmet Günü Ve Sosyal Hizmet Ve Sosyal Gelişim İçin Global Ajanda. Sosyal Hizmet, 7, 7-16.

Lutz, D. W. (2009). African Ubuntu philosophy and global management. Journal of Business Ethics, 84(3), 313-328.

Mugumbate, J., & Nyanguru, A. (2013). Exploring African philosophy: The value of ubuntu in social work. African Journal of Social Work, 3(1), 82-100.

Şeker, A. (2012). Sosyal Hizmete Giriş. Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Zengin, O. & Altındağ, Ö. (2016). Bir insan haklari mesleği olarak sosyal hizmet. Toplum ve Sosyal Hizmet, 27(1), 179-190.

IFSW. (2014). Global definition of the social work. Erişim tarihi: 17 Şubat 2016, http://ifsw.org/get-involved/global-definition-of-social-work/
https://www.ifsw.org/history-world-social-work-day/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: