Cinsiyeti ben inşa ettim! – Hayır ben inşa ettim! – Hayır ben…

 ‘Kim inşa etmiş bu cinsiyeti kardeşim?’ başlığı okuduktan sonra muhtemelen kafamızda belirecek soru bu değil mi. Kim neden ve nasıl inşa etmiş bu cinsiyeti? ama zaten biz cinsiyetle doğmadık mı? Allah vermedi mi bize bu cinsiyeti? Allah’ı mı yok sayıyorsun sen kafir? Günlük hayatta cinsiyetin inşasından bahsediyor olsak bu sorular insanların ilk soracağı sorular olurdu şüphesiz. Hakikaten nedir bu cinsiyet inşası ve neden bugün bu inşanın sonuçlarına katlanıyoruz. Gelin birlikte inceleyelim bakalım neymiş bu inşa. 

Cinsiyet sperm ve yumurtanın birleşimi ile meydana gelmiş olan bir oluşumdur. Bu birleşme sırasında insanlara bir cinsiyet atanır ve bu cinsiyet ile doğarlar. Ancak kendini atanmış cinsiyetine ait hissetmeyen bireyler kendini ait hissettiği cinsiyete özgü yaşam stilini yaşamaya başlayabilir. Buraya kadar evet cinsiyet kastedildiği gibi yaratıcı tarafından atanmıştır ancak bunun sonrasında işler çok farklı bir hal alıyor. Cinsiyetlerin bizlere doğumdan itibaren verdiği bazı genital farklılıklar vardır ve bu da toplumdan topluma değişmekle birlikte ait olduğumuz toplumdaki statümüzü belirler. Neden bir insanın penisinin ve vajinasının olması veyahut interseks olması statü belirlesin ki? Aynı yaratıcı tarafından verilmedi mi bize bu cinsiyet, neden sana verilen bende yok diye benden üstün olasın ki? Statüye bakacak olursak bu statü ile davranışlarımız kalıplara oturtulur, hayallerimiz sınırlandırılır ve bir bakıma özgür yaşam hakkımız elimizden alınır.   

İnşa sürecinin en büyük belirleyicisi toplumlar olmuştur. Toplum, çıkarları doğrultusunda bizi istediği yöne sürükleyebilir bir konuma sahip ve bu konumunu da çok etkili biçimde kullanıyor. Öyle ki topluma göre kadın veya lgbti+ bir birey isen sana temelde iki türlü yaşam hakkı sunarlar; bu kadınlar için ya itaat et ya da öl, lgbti+ bireyler için ise ya ‘normal’ yaşa ya da öl. Evet kim bu toplum kardeşim, toplumda biz değil miyiz? ben hiç böyle bir şey söylendiğini duymadım ama, uydurma kardeşim yok öyle bir şey… Umut vakfı tarafından yapılan bir araştırmaya göre 2019 yılında Türkiye de 564 kadın cinayeti işlenmiş ve KAOS GL tarafından yapılan bir araştırmaya göre 2019 yılında Türkiye de sadece resmi kayıtlara yansımış olan 5 lgbti+ birey cinayeti ve yine lgbti+ bireylere yönelik 150 nefret suçu işlenmiştir. Oysa yaratılanı sevmiştik yaratandan ötürü. Toplumun cinsiyet anlayışı belirttiğimiz gibi çıkarlar doğrultusunda şekil alır ve biz buna Toplumsal cinsiyet deriz.  

Cinsiyet insan yaşamına doğal yollar ile girer ve belirli fiziksel farklılıklar sağlar. Ancak bu fiziksel farklılıkları bir yaşam tarzının belirleyicisi olarak belirleyen atanmış cinsiyetimiz değil toplumsal cinsiyetimizdir. Ait olduğumuz toplum bize toplumun ihtiyaçları doğrultusunda belirli kalıplar yükler ve biz bu kalıplar ışığında ilerlemek zorunda bırakılırız. Yolumuzu aydınlatan bu kalıpların çeşitliliği ve yükledikleri bizleri hiç istemediğimiz durumların içerisine atar. İstenmedik olarak belirttiğimiz durumlar bizim için zaman zaman önemsiz veya hayati önem taşıyabilir. 

Toplumlar dönem ve konuma göre kimi zaman köklü kimi zaman ise ufak çaplı değişiklikler gösterir. Her bir olay toplum içerisinde birtakım değişiklere sebep olur ve bir başka olayın sebebi konumunda bulunur. Bu olaylar toplumun o yöndeki bakış açısını iyi veya kötü yönde değiştirebilirler. Bu sebeple çeşitli kavramlar boyut açısından değişiklik göstererek inşa sürecine girer. Bu kavramlardan biri de pek tabi cinsiyettir. Cinsiyetin inşası insanlık tarihinin başından beri süregelmekle birlikte insanlık tarihi açısından da her zaman büyük ve etkileyici bir faktör olmuştur. İnsanlığın varlığından bu yana süren bu inşa toplumun yapısal faktörleri çerçevesinde şekil alarak bugünkü haline evirilmiştir. Hiç şüphesiz mevcut düzende karşılaştığımız cinsiyet algısı üzerindeki algılar olmasaydı bugün farklı bir dünyaya uyanmış olurduk.  

Cinsiyet kavramının toplumdan topluma farklılık göstermesi ve genital bölge farklılıklarının önemsenip önemsenmemesi cinsiyetin aslında doğal tanımı değil bir inşa ürünü olduğunu kanıtlar niteliktedir ve inşası devam etmektedir. Devam eden bu inşa sürecinde toplumların gelişmişlik düzeyi ve olaylara bakış açısı belirleyici faktör olarak karşımıza çıkar. Gelişmiş olarak tanımladığımız toplumlar toplumsal cinsiyetin körelmesi konusunda geri kalmış toplumlara oranla daha hızlı bir ivme yakalamış durumdadır. Bu hızlı ivme yine o toplumların cinsiyete bakış açılarından elde etmiş oldukları bir kazanımdır. Bugün itibari ile bakıldığında kadınların ve trans bireylerin farkında olan toplumlar da eşitlikçi ve adaletli bir yaklaşım söz konusudur. Bu yaklaşım tarzının tam tersine sahip olanlar ise bugün kendi kaderlerini tayin haklarını kaybederek iç savaş ve yoksulluklar içinde yüzen toplumlar haline dönüşmüştür.  

Eee ne yani bunların tüm sorumlusu biziz madem neden ben bir zararını görmedim? Toplumsal cinsiyet normları doğrultusunda bireylerin haksızlığa uğraması, işkence görmesi ve yaşam haklarının ellerinden alınması toplumun temellerini sarsarak huzursuzluğu körükler, eşitlik ve adalet kavramlarının içlerini boşaltır. Evet işte bu noktada herkes zarar görecektir. Bugün cinsiyet kavramını toplumsal cinsiyet değil de atanmış cinsiyet veya cinsiyet kimliği kavramları kapsamında ele almış olsaydık ve cinsiyeti genital bölge farklılığına indirgememiş olsaydık tamamen farklı bir dünya da yaşıyor olurduk. Bu farklı dünya da hoşgörü, adalet ve eşitlik altın kural olarak karşımıza çıkacaktı ve biz bu kavramların gölgesi altında aydınlık bir sabaha uyanacaktık. 

Kaynak:  

Cinsiyeti ben inşa ettim! – Hayır ben inşa ettim! – Hayır ben…’ için 8 yanıt

Add yours

  1. Çok güzel bir yazı olmuş. Toplumsal cinsiyeti ve cinsiyetlerin inşasını çok güzel anlatmışsınız. Yazılarınızın devamını merakla bekliyorum. Emeğinize sağlık. Başarılar.

    Liked by 2 people

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: